• USD 424.85

  • EUR 504.21

  • RUB 5.84

  • CNY 65.86

09 Jeltoqsan, 01:10:03
Almaty
+2°

QR Parlamenti Májilisi depýtaty, «Aq jol» fraksııasy múshesi Qazybek Isa QR Premer-mınıstriniń orynbasary E. Toǵjanovqa depýtattyq saýal jasady. Depýtattyq saýaldyń tolyq nusqasy tómende usynylyp otyr.

"Osydan úsh kún buryn, 14 qarashada 2022 jylǵy fýtboldan álem chempıonatyna irikteýde Qazaqstan ulttyq komandasynyń Fransııa komandasynan 8:0 bolyp, fýtbol tarıhyndaǵy masqara eseppen oısyraı jeńilýi eldiń qatty narazylyǵyna ushyrap, qoǵamda rezonans týdyrýda.

Baspasózde aımaqtardaǵy fýtbol klýbtaryna 71 mlrd jumsalǵany, tek “Astana” klýbynyń ózine 15 mlrd bólingeni jarysa jazylýda.
Biraq nátıje qaıda?!.

Bul bas bapkerdiń emes, bizdegi jalpy fýtbol júıesiniń kinási!

QR Fýtbol federasııasynyń bas hatshysy keshegi baspasózdegi sózinde: “Biz bıýdjetten qarajat almaımyz, qaıdaǵy mıllıardtar, 200 mıllıon teńge ǵana aldyq” dep jaýap beripti. Al «jeńilistiń sebebi - jaqsy fýtbolshylardyń tapshylyǵy» - dep aqtalýda.

Federasııa «bıýdjetten kóp qarjy almaımyz» deıdi, biraq mıllıardtardy osy federasııaǵa kiretin kásipqoı klýbtar oblys ákimdikteri arqyly alýda. Sońǵy úsh jyldaǵy oblystyq ákimdikterdiń kásibı klýbtarǵa bólgen qarjysynyń ózi az emes - 111, 2 mlrd. Al federasııaǵa respýblıkalyq bıýdjetten, ÝEFA-dan, Samruq-Qazynadan, demeýshiler bólgen qarjylardy qosar bolsaq, olardyń esebi joq – óıtkeni resmı málimetter joq. Fýtbol álemi boıynsha barlyq anyq aqparaty bar transfermarkt.com saıtynyń málimeti boıynsha Qazaqstan fýtbolynyń bir jyldyq bıýdjeti -133 mlrd teńge.

Al, jaqsy fýtbolshylardyń tapshy bolatyny - ózimizdiń fýtbolshylarymyzdy daıyndaýdyń ornyna, mol qarajatty sheteldik legıonerlerge jumsaýdyń tikeleı nátıjesi.

Mysaly, Premer-lıgada 2021 jyly 371 fýtbolshy bolsa, baqandaı 150-i, ıaǵnı jartysyna jýyǵy legıonerler, oǵan birinshi lıgadaǵy 16 fýtbolshyny qosyńyz, bári 166 legıoner bar eken.

Halyq qazynasy qazaq fýtbolshysyn damytýǵa emes, shetel fýtbolshysyn baıytýǵa jumsalyp jatyr!?

Legıonerlerge ózimizdiń fýtbol naryǵymyz qalyptasqansha shekteý qoıýymyz kerek

Bizdiń Qazaqstan fýtbol federasııasy talabynyń bir túsiniksiz jeri, Qazaqstan chempıonatyna esh ýaqytta óńirlerdegi fýtbol klýbtary qatysa almaıdy. Sebebi, federasııa erejesi boıynsha, óńirlerdegi fýtbol klýbtary respýblıka chempıonatyna qatysý úshin sol jerde kásibı fýtbol lıgasynda oınaıtyn klýb bolýy kerek!?. Al kásibı fýtbol lıgasynda oınaıtyn klýb aýdan túgili, qalalardyń bárinde joq qoı. Tek oblys ortalyqtarynyń ózinde bir- bireýden ǵana! Bul endeshe óńirlerdegi, mysaly shalǵaıdaǵy Shardaranyń, jyraqtaǵy Jympıtynyń nemese shekaradaǵy Narynqoldyń fýtbolshylary eshýaqytta Qazaqstan chempıonatyna qatysa almaıdy degen sóz. Al alys óńirlerde kimder turady? Iаǵnı qazaq fýtbolshylarynyń fýtbolǵa jaqyndaı almaı júrgeniniń basty sebebi osynda jatyr. Sonda eger ol kásibı fýtbol klýbynda oınaı almasa, aýdandardaǵy balalar men jasóspirimder fýtbol mektebi memlekettiń mıllıondaǵan qarjysyn shyǵyndap, ne úshin fýtbolshylardy daıyndap jatyr degen zańdy suraq týady…

Kezinde “Aq jol” fraksııasy birneshe ret depýtattyq saýal jasap kótergendeı, qarjyny balalar men jasóspirimder mektepterine, fýtbol mektepterin damytýǵa, balalar bapkerlerin daıyndaýǵa jumsaý kerek. Fýtbol akademııasyn qalyptastyrýymyz kerek. Aýyldardaǵy talantty balalardy tartýǵa jaǵdaı jasaý kerek.

Bıýdjetten fýtbolǵa bólingen qarjylardan balalar fýtbolyna jetkilikti jumsalyp keledi dep aıtý qıyn. Demek jaqyn bolashaqta Qazaqstan fýtbolynyń damýy da qıyn degen sóz.

Balalar fýtbolynyń damý ólshemderiniń negizgisi - transferlik qunymen, klýbqa túsirgen tabysymen ólshenedi. Osy kúnge deıin Eýropa klýbtaryna ózimiz daıyndaǵan 1 fýtbolshyny transfer jasaı almadyq. Tabys túsire almadyq. Mıllıardtar quıyp, Brazılııaǵa alaqaılap shyǵaryp salǵan balaqaılar qaıda qazir? Sol 78 balanyń kásibı klýbtarda oınap júrgen bireýi de joq?! Sonda olardy fýtbolda damytýǵa jibergenbiz be, joq óz qalaǵandarymyzdy iriktep alyp, demalýǵa jibergenbiz be?

Sportymyz damýy úshin aldymen ınfraqurylymdarymyz saı bolýy kerek. Bizde oǵan da aqsha jumsalmaıdy. Stadıon, fýtbol alańdary bolmasa, balalar qaıda oınaıdy? Mektepterdiń sportzaldary men alańdaryn jalǵa berý bastalǵaly beri, balalardyń sabaqtan tys ýaqytynda fýtbol oınaýy arman bolyp qaldy. Sebebi kóbisi balalardyń tegin fýtbol oınaǵanynan góri, syrttan kelgenderge jalǵa berip aqsha tapqandy jón kóredi.

Mysaly, alysqa qulash siltemeı-aq kórshilerimiz, týys eki elmen salystyraıyq.

Qazaqstan 30 jylda 1 ǵana stadıon salsa, fýtbol bıýdjeti bizden eki esege jýyq az О́zbekstan qazirgi zaman talabyna saı 10 stadıon salyp tastaǵan.

FIFA reıtıngisi boıynsha qazir Qazaqstan 125 orynda tur. 2000 jyly 121 orynda bolǵanbyz, sonda odan beri mıllıardtar kóbeıgen saıyn damýdyń ornyna biz keri ketip bara jatyrmyz. Al TMD elderindegi fýtbol bıýdjeti eń az – Qyrǵyzstan 96-orynda.

Mıllıardtar alyp otyrǵan qazaq fýtbolynda gol joq! Al aýyldarda qarjy tapshylyǵynan jol joq!

Álem chempıonatyna irikteýde eń sońǵy oryndaǵy bizdiń fýtbolǵa ákimdikter olımpıada, álemdik chempıonattarda altyn medal alyp keletin boks, kúres jáne aýyr atletıka úsheýin qosqandaǵy bólgen qarajattan 3 ese kóp aqsha jumsap otyr. Fýtbolǵa bólingen bıýdjettiń 80 paıyzdaıy jeke fýtbolshylarǵa tólenedi.

Fýtbolǵa 30 jyl boıy mıllıardtar jumsalyp otyrsa da, «bıýdjetimiz Eýropa deńgeıine jetpeıdi» dep kele jatyr. Al halqynyń sany 4 mln. ekonomıkasy bizden 3 ese kishkentaı, lıgasy 1991 jyly qurylǵan, 1995 jylǵa deıin soǵys órtine oranǵan – Horvatııa ótken jyly álemniń fýtbol derjavalaryn kúırete otyryp, álem chempıonatynda fınalǵa shyqty. Biz masqara bolyp jeńilgen alpaýyt Fransııamen teń deńgeıde oıyn kórsetti. Bıýdjeti álemniń 50 eline kirmese de, fýtbolynyń damý deńgeıi álemniń top 10-dyǵyna kiredi. Iаǵnı, Horvatııa – fýtboldy aqshasyz da oınaýǵa, damytýǵa bolatynyn dáleldegen el.

Klýbtardyń álemdik reıtingisinde eshqandaı klýbymyz 100-diktiń qataryna kirmeıdi. Al 200-diktiń sońynda, 186-shy orynda tek bir «Astana» klýby ǵana bar. Birde bir fýtbolshymyz transferlik quny boıynsha alǵashqy 500-dikke kirmeıdi. Bul fakti, 30 jyl boıy fýtbolymyzdyń eshqandaı damymaǵanyna dálel.

Endeshe, fýtbolǵa halyqtyń qyrýar qarjysyn Fransııadaǵydaı álemge masqara bolý úshin quıyp otyrmyz ba?

Nátıjesiz fýtbolǵa bólingen 133 mlrdqa keminde 133 mektep salýǵa bolar edi…

Sondyqtan, gol salmaıtyn, tek halyq qazynasyna qol salatyn, qol salǵanda mol salatyn fýtbolǵa mıllıardttardy bosqa shashýdy toqtatatyn ýaqyt jetti!
Qazaqstan fýtbol júıesin jolǵa qoıý qajet!

«Aq jol» fraksııasy usynystary:

1.Kásibı sport, fýtbol - bul negizi bıznes. Al álemde kásibı sport memlekettiń moınyna minip almaıdy. Sondyqtan, bıýdjetke baılanǵan fýtbol klýbtarynyń barlyǵyn jekeshelendirip, memleketten qarjylandyrýdy toqtatý qajet.

2.Kezinde “Aq jol” partııasy talaı kótergendeı, memleket qarjysy balalar men jasóspirimder mektepterine, fýtbol mektepterin damytýǵa, balalar bapkerlerin daıyndaýǵa jumsalýy kerek. Aýyldardaǵy talantty balalarǵa jaǵdaı jasaý qajet.

Aýdan ortalyqtarynda, qala mańynda da tegin fýtbol alańdaryn salý kerek.

Seksııalardaǵy jattyqtyrýshylarǵa pedagogtarmen teń laıyqty jalaqy tóleý kerek.

3.Fýtbol ındýstrııasyn, menedjmenti men marketıngin damytyp, fýtbol mamandyqtaryn, jattyqtyrýshylar kadryn daıyndaý jumystaryn jolǵa qoıyp, fýtbol akademııasyn qalyptastyrý kerek.

4.Osy ýaqytqa deıin memleketten fýtbol salasyna bólingen qarjynyń esebi berilýi tıis. О́ıtkeni ol halyq qarjysy! Elimizdegi kásibı fýtbol klýbtaryna bıýdjetten jyl saıyn qansha qarjy bólindi? Qazaqstan fýtbol federasııasyna 2002 jyldan beri ÝEFA-dan jyl saıyn qansha qarjy bólindi? Týrızm ındýstrııasy men sportty qoldaý qorynan jáne Ulttyq olımpıada komıtetinen fýtbol federasııasyna jyl saıyn qansha qarjy bólindi jáne qaıda jumsaldy, báriniń esebin el bilýi tıis.

"Qamshy" silteıdi
Ilmek sózder: Fýtbol

Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.

Pikir qaldyrý

pikir