Qazaqstanda qashannan beri ınternet buǵattala bastady?

Qazaqstanda qashannan beri ınternet buǵattala bastady?
ⒸArnapress.kz

Bári neden bastaldy? Qazaqstanda birinshi ret 10 jyl buryn saıttar buǵattala bastaǵan. Prezıdent óz qolyn qoıǵan yńǵaıly zańdardyń arqasynda bastapqyda platformadaǵy blogtar jabyldy. "Kóptegen saıttar ekstremısttik maqala jarıalaǵan" dep Qazaqstan aýmaǵynda jumys istemeı qaldy.

«Baılanys» týraly zańǵa jyl saıyn jańa tarmaqtar men túzetýler engizilýde. Bul jańartýlardan uqqanymyz, bıliktiń  kez kelgen ınternet resýrsty sotsyz jabýǵa quqyǵy bar degen sóz. Eń qyzyǵy, Qazaqstanda tosqaýyl qoıylǵan saıttar tizimi joq.
Aqparat jáne komýnıkasıa mınıstrligi 2017 jyly elimizde buǵattalǵan saıttar tizilimin testilik rejımde qosqan edi. Biraq ol tolyqqandy platforma retinde jumys istemedi. Tek bir ǵana adrestik silteme arqyly Qazaqstanda tyıym salynǵan saıttardy tekserýge bolady. Bul siltemede jumys jasaýy da ekitalaı. Mysaly, Qazaqstanda tyıym salynǵan change.org saıtyn jazatyn bolsaq, ol buǵattalǵan platforma arasynda joq. Qazir mic.gov.kz siltemesi mınıstrliktiń joıylýyna baılanysty jabyq. Oǵan balama Kaz Blocking Tracker atty platforma elimizde buǵattalǵan saıttar tizimin anyq kórsetedi. Bıliktiń oıynsha, Qazaqstanda tyıym salynǵan saıttar tizimin kórsetýge bolmaıdy. Olar halyqtyń muny kórip, qyzyǵýshylyǵy artady dep oılaıdy.

Biraq ta memleketimizde tyıym salynǵan ádebıet, beıne jáne aýdıo materıaldardyń tolyq tizimi Bas prokýratýranyń paraqshasynda tur. Osylardyń ishinen dinı kitaptardy baıqaý qıynǵa soǵa qoımasy anyq. Sonda bıliktiń oıynsha, zıany joq saıttardy oqı almaı, ekstremıstik ádebıetti oqýǵa bolady eken ǵoı!

Sonymen Qazaqstanda qansha ınternet resýrsqa tyıym salynǵan?  QR Aqparat jáne komýnıkasıa mınıstrligi telekomýnıkasıa komıteti tóraǵasynyń orynbasary Mıhaıl Komısarovtyń aıtýynsha, 2017 jyly 301 myń zańsyz materıaldarǵa tyıym salyndy. Sol jyly Komısarov taǵy bir málimdeme jasaǵan belgili.

«Quqyqqa qaıshy bolatyn materıaldardy ashýǵa múmkindigin shekteý bizde 2016 jylda paıda boldy. Internetke bılik tarapynan baqylaý kúsheıýine qoǵamnyń qaýiptenýine syltaý joq. Materıal zańǵa qaıshy bolǵan kezde ǵana tyıym salynady. Statısıkaǵa súıinsek, 2016 jyldan bastap Qazaqstan aýmaǵynda 31 myń materıalǵa shekteý qoıyldy. Olardyń ishinde 26 myń pornoresýrstar, al qalǵandary terorızm men ekstremızm, ınternet-kazıno, jaýyzdyq pen zorlyq nasıhattary», - dedi Komısarov.

Al qazirgi tańda bul sózderdiń túk te  maǵynasy joq. Óıtkeni sońǵy 2 jylda elimizde ınternetti buǵattaı salý qarapaıym qubylysqa aınalyp ketti. Kaz Blocking Tracker habarlaýynsha, Qazaqstan turǵyndaryna 4484 saıt qoljetimsiz.

Áleýmettik jeli taqyrybyna kelsek, 1 jyldyń ishinde Nur-Sultan ýaqytymen saǵat 21:00-den bastap, 23:00 -de, keı kezderde 0:00-ge Telegram, YouTube, Facebook, Instagram jelileri ýaqytsha buǵattalatyn boldy. 2019 jyldyń sáýir aıynda prezıdent mindetin atqarýshy Qasym-Jomart Toqaev Instagram-da paraqsha ashqannan keıin buǵattaýlar doǵaryldy. Biraq 1 jáne 9-mamyr meıramy kúni buǵattaýlar qaıta jalǵasty.
9-mamyr – Jeńis kúni saǵat 12:00-den bastap búkil áleýmettik jeliler men birneshe BAQ-tyń saıttary táýlik boıy jumys istemedi.

Qorytyndylaı kele bizdiń aıtarymyz, bıliktiń neden qorqatynyn túsine almaı dal bolamyz. Internetti buǵattaýy halyqtyń aýzyn japqanymen birdeı. Al QR Konstıtýsıasynyń 3 - babyna sáıkes, «Memlekettik bıliktiń birden-bir bastaýy – halyq» delingen. Sonda bılik halyqqa qarsy jumys istep otyr ma?!

 Ildar Adılchenov

«Qamshy» silteıdi

Pikir aıtý

Pikir qaldyrýshynyń tirkelýi mindetti. KİRÝ / TİRKELÝ


    1
    Tramp erekshe tabynýshysymen kezdesti
    22/05 03:58 0 78
    2
    10 jyl: "Muhtar Jákishev óz balalaryna qajet..."
    22/05 03:23 0 96
    3
    "Qurbaqa jegizý" tásili: ózińe unamaıtyn isten qalaı nátıje shyǵarýǵa bolady?
    22/05 02:07 0 95
    Orta eseppen 2,5 mln teńge jalaqy tóleıtin qalany bilesiz be?
    22/05 01:48 0 149
    Zelenskıı Reseımen birge referendým ótkizýge daıyn
    22/05 01:47 0 233

    Tanystyrylǵandar

    Rınat Zaıtov kimge qapaly?
    Rınat Zaıtov kimge qapaly?
    Rınat Zaıtov kimge qapaly?
    Aqyn jelidegi jazbasynda óziniń dál osyndaı saıası nemese ánshiler týraly aıtqan sózderi ǵana jıi taraıtynyna ókinish bildirgen.
    Aýdıo tyńdaý
    17/05/2019 15:05 1 5834
    Maks Boqaev: Halyq bılikke talabyn oryndatqyza alatynyn kórsetti
    Maks Boqaev: Halyq bılikke talabyn oryndatqyza alatynyn kórsetti
    Maks Boqaev: Halyq bılikke talabyn oryndatqyza alatynyn kórsetti
    Aqtóbede túrmede otyrǵan belsendi suhbat berip, qazirgi jaǵdaıy, eldegi saıası ózgerister týraly aıtty.
    Aýdıo tyńdaý
    17/05/2019 15:12 0 722
    Aty shýly atyraýlyq polıseı attan túse me?
    Aty shýly atyraýlyq polıseı attan túse me?
    Aty shýly atyraýlyq polıseı attan túse me?
    Aıan Dúısembaevty qyzmetten bosatýdy surady
    Aýdıo tyńdaý
    17/05/2019 18:32 0 1037
    Prezıdenttikke úmitkerler saılaýaldy baǵdarlamalarynda neni umyt qaldyrdy?
    Prezıdenttikke úmitkerler saılaýaldy baǵdarlamalarynda neni umyt qaldyrdy?
    Prezıdenttikke úmitkerler saılaýaldy baǵdarlamalarynda neni umyt qaldyrdy?
    Memleketti basqarýdy dámetip otyrǵan úmitkerlerdiń saılaýaldy baǵdarlamalarynda neni umyt qaldyrdy.
    Aýdıo tyńdaý
    18/05/2019 02:12 0 737
    Abzal Quspan: Saılaý qujattaryn burmalaý 4 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrýǵa ákeledi
    Abzal Quspan: Saılaý qujattaryn burmalaý 4 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrýǵa ákeledi
    Abzal Quspan: Saılaý qujattaryn burmalaý 4 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrýǵa ákeledi
    Buryn-sońdy eshbir saılaýda el halqy dál bulaısha, bilek sybanyp, belsendilik tanytqan emes.
    Aýdıo tyńdaý
    19/05/2019 14:01 0 2283
    Zelenskıı: Sýretim  esh jerde ilinbeýi tıis. Prezıdent tabynatyn ıkona emes
    Zelenskıı: Sýretim esh jerde ilinbeýi tıis. Prezıdent tabynatyn ıkona emes
    Zelenskıı: Sýretim esh jerde ilinbeýi tıis. Prezıdent tabynatyn ıkona emes
    Kıevte prezıdent Vladımır Zelenskıı óziniń ulyqtaý rásiminen keıin sózinde Joǵary Radany taratý týraly buıryq berdi
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 14:13 0 1604
    Zelenskıı “ket” dedi. Ketti!
    Zelenskıı “ket” dedi. Ketti!
    Zelenskıı “ket” dedi. Ketti!
    Ýkraınanyń qorǵanys mınıstri Stepan Poltorak men Qaýipsizdik qyzmetiniń basshysy Vasılıı Grısak ostavkaǵa ketti
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 14:38 0 1443
    Zelenskııge aıqaılaǵan Láshko Prezıdentten ózi sóz estidi
    Zelenskııge aıqaılaǵan Láshko Prezıdentten ózi sóz estidi
    Zelenskııge aıqaılaǵan Láshko Prezıdentten ózi sóz estidi
    Al sizge adamdardy áli kúnge deıin tólqujat pen tilge bóletinińizge alǵysymyz sheksiz, Oleg myrza!
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 15:43 0 2204
    Sheshingen sýdan taıynbas: Poroshenko bılikten ketpeımin dep otyr
    Sheshingen sýdan taıynbas: Poroshenko bılikten ketpeımin dep otyr
    Sheshingen sýdan taıynbas: Poroshenko bılikten ketpeımin dep otyr
    Ol 2024 jyly bolatyn kelesi prezıdent saılaýyna mindetti túrde qatysatynyn aıtqan.
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 15:49 0 781
    Memleket basshysy jemqorlyqpen kúres jóninde keńes ótkizdi (vıdeo)
    Memleket basshysy jemqorlyqpen kúres jóninde keńes ótkizdi (vıdeo)
    Memleket basshysy jemqorlyqpen kúres jóninde keńes ótkizdi (vıdeo)
    Memlekettik qyzmetkerler jemqorlyq boıynsha isti bolǵan jaǵdaıda onyń basshylary qyzmetinen ketýi tıis ekenin aıtty
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 19:20 2 200
    "Saılaýǵa boıkot" dep urandaǵan nur-sultandyq sotqa tartylyp jatyr (vıdeo)
    "Saılaýǵa boıkot" dep urandaǵan nur-sultandyq sotqa tartylyp jatyr (vıdeo)
    "Saılaýǵa boıkot" dep urandaǵan nur-sultandyq sotqa tartylyp jatyr (vıdeo)
    polısıa ókilderi kúıeýi ekeýiniń kózine gaz balon shashyp, olarǵa (kúıeýi ekeýine) qarsy elektroshok qoldanǵanyn aıtqan
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 20:02 0 1908
    Ýkraına saǵan aıtam, Qazaqstan, sen tyńda!
    Ýkraına saǵan aıtam, Qazaqstan, sen tyńda!
    Ýkraına saǵan aıtam, Qazaqstan, sen tyńda!
    Ýkraınanyń jańa saılanǵan prezıdenti Vladımır Zelenskıı ulyqtaý rásiminen keıin eldiń saıasaty men jaǵdaıyn ózgertýge kiristi
    Aýdıo tyńdaý
    21/05/2019 12:11 0 4267
    Jýrnalıs: Eýroodaq Reseıdiń áskerinen emes, saıası yqpalynan qorqady
    Jýrnalıs: Eýroodaq Reseıdiń áskerinen emes, saıası yqpalynan qorqady
    Jýrnalıs: Eýroodaq Reseıdiń áskerinen emes, saıası yqpalynan qorqady
    Sol sebepti de, Batys elderinde antıreseılik saıasat júrgiziledi, shetsiz-sheksiz sanksıalar salynady.
    Aýdıo tyńdaý
    21/05/2019 12:20 0 1080
    Almaty qalasynyń Qoǵamdyq keńesi turǵyndardy saılaýǵa qatysýǵa shaqyrady
    Almaty qalasynyń Qoǵamdyq keńesi turǵyndardy saılaýǵa qatysýǵa shaqyrady
    Almaty qalasynyń Qoǵamdyq keńesi turǵyndardy saılaýǵa qatysýǵa shaqyrady
    Almaty qalasynyń Qoǵamdyq keńesi turǵyndardy saılaýǵa qatysýǵa shaqyrady
    Aýdıo tyńdaý
    21/05/2019 16:24 0 185
    Zelenskıı Reseımen birge referendým ótkizýge daıyn
    Zelenskıı Reseımen birge referendým ótkizýge daıyn
    Zelenskıı Reseımen birge referendým ótkizýge daıyn
    Vladımır Zelenskııdiń shtaby Donbass máselesi boıynsha Reseımen birge referendým ótkizý týraly oı tolǵaýda
    22/05/2019 01:47 0 233