"Asyra silteýshi musylman kez-kelgen qandy áreketke barýǵa beıim bolady"

"Asyra silteýshi musylman kez-kelgen qandy áreketke barýǵa beıim bolady"
Ⓒqamshy.kz`s collage

Ókinishke qaraı, qazirgi ýaqytta ekstremızm men terorızmge jeteleıtin teris pıǵyldy dinı ıdeologıanyń saldary jappaı qoǵamnyń, ásirese, jastardyń sanasyna keri áserin tıgizýi tolastamaı keledi. Atalmysh ıdeologıa búginde tek dinı baǵytta emes, sonymen qatar saıası arena deńgeıine deıin kóterilip úlgerdi. Osylaısha san ǵasyrdan beri tynyshtyq pen beıbit ǵumyr keship kele jatqan kóptegen elderdiń saǵyn syndyryp, qoǵamnyń eńsesin túsirip úlgerdi.

Osyǵan baılanysty ekstremızm men terorızm ıdeologıasyna qarsy qandaı jumystar atqarý kerektigi týraly Mysyr Arab Respýblıkasynyń belgili ǵalymdardyń kózqarastaryn ortaǵa salyp kórelik.

Álı Juma

Álı Juma – Mysyrdyń eks-múftıi

Ekstremızm men terorızmge jeteleıtin ıdeologıa – Allah tarapynan túsken dinnen shyǵaryp jiberetin alǵashqy qadam bolyp tabylady. Bul kez-kelgen musylmandy aldymen asyra silteýshi etip tárbıelese, nátıjesi ókinishti jaǵdaımen aıaqtalyp jatady.

Ardaqty Muhammed s.a.ý. paıǵambar óz hadısinde: «Rasynda din (temir sekildi) qatty. Ony áste-áste jumsaqtyqpen ustanyńdar...», degen. Buǵan qosa paıǵambar s.a.ý.: «Men tyıǵan nárseden tyıylyńdar. Al, buıyrǵan nárseni múmkindikterińe qaraı oryndańdar», degen. Demek, dindi qatty ustaný – asyra silteýshiliktiń basty belgisi. Al, asyra silteýshi musylman kez-kelgen qandy áreketke barýǵa beıim bolady. Bul hadıste asyl ustazymyzǵa aınalǵan paıǵambar s.a.ý. bizdi dinde asyrasiltemeı, ondaǵy barlyq paryzdar men sharttardy jaımen, baısaldylyqpen ustanýdy úıretip jatyr.

Sondaı-aq, Allah Taǵala bizge 3 nárseni buıyrady:

1) Ózine qulshylyq etýdi. 2) Jer betinde tynyshtyqta ǵumyr keship, urpaq qaldyrýdy. 3) Jeke tulǵalyq qasıetterdi tárbıeleýdi. Endeshe Jaratýshynyń buıryǵyna boısunyp, jerde tynyshtyq ornatýshylardan ári jeke nápsiniń jeteginde ketpes úshin ózimizdi tárbıeleıtin musylmandardar bolýǵa tyrysaıyq.

Abıd Salıh

Profesor Abıd as-Salıh – Damanhor ýnıversıtetiniń rektory

Qazirgi Islamdy jeleý etip júrgen terrorıster men ekstremısterdiń adasýyndaǵy basty qatelikteri Quran mátinderin durys túsinbeýden týyndap otyr. Saldarynan jer betinde beıbit ǵumyrdy qalaıtyn 1.5 mlrd musylmannyń artyna kúıe jaǵylyp otyr. Endeshe musylmandarǵa kenedeı jabysqan dertke qarsy kúreste halyqqa nasıhat jumystaryn júrgizý asa mańyzdy. Sebebi, teris ıdeologıanyń negizgi maqsatyn túsindirý arqyly ǵana halyqtyń kózin ashýǵa bolady.

Kez-kelgen adam tabıǵatynan qylmysqa, qandy áreketke jaqyn bolyp týylmaıtyny anyq. Sol úshin adamnyń sanasyn birbetkeı etip teris baǵytqa buryp jiberý úshin de keriaǵar aǵymdar psıhologıalyq jumystardy jetik meńgergen. Sondyqtan bul turǵyda qara halyqpen psıhologıalyq túsindirme jumystaryn da jetildirý kerek.

Sheıh ál-Azhar Ahmet Taıb

Sheıh ál-Azhar Ahmet Taıb

Shyn máninde jas urpaq kez-kelgen memlekettiń qorǵan qabyrǵasy bolyp tabylady. Qandaı jaǵdaı bolmasyn jastardyń adasýyna jol berilmeýi tıis. Olarǵa ekstremızm men terorızm dertiniń qanshalyqty qaýipti ekenin sanalaryna quıý kerek. Jastar kámeletke tolǵan ýaqytynda olarmen Islam mádenıeti, ahlaqy taqyrybyn qamtıtyn kóptegen kezdesýler uıymdastyryla jaqsy bolady.

Sonymen qatar jastarǵa bos ýaqytta sport, ulttyq oıyndarmen shuǵyldanatyn jaǵdaılar jasaý mańyzdy dep sanaımyn. Buǵan qosa ǵalamtor betterin de durys paıdalaný joldaryn úıretetin semınar-trenıngter sekildi is-sharalardy qolǵa alý kerek.

Muhammed Shalan

Muhammed Shalan – Ýaqf mınıstrliginiń ókili

Islam – ortańǵy baǵyt dini. Kimde kim ortańǵy baǵyttan aýytqıtyn bolsa, dinniń negizgi jaýharlarynan maqurym qalady.

Ekstremızm men terorızm áreketi qaı jaǵynan alsaq ta qoǵam aǵymyna qarsy. Bul teris ıdeologıa adamnyń sanasyn arbaý arqyly ony qylmysker etedi. Osylaısha mundaı ıdeologıanyń derti jeke adamnan bastalyp, úlken uıymǵa aınalady. Qazirgi tańda «DAISH» sekildi Islam dinin qaralaıtyn terorıstik uıymdy kórip otyrmyz. Ol tek Islamdy qaralap qana qoımaı, búkil musylman elinde tynyshtyqty buzdy jáne myńdaǵan adamnyń janyn qıdy. Islam tarıhynda mundaı zulmat uıymnyń oryn alýy – musylmandar úshin úlken qasiret. Bunyń barlyǵy negizgi qaınar bolǵan Quran men súnnetti jansaq túsinýden týyndap otyr.

Osyndaı derttiń kesirinen jastardy saqtaý úshin aldymen otbasyndaǵy tárbıege mán bergen jón. Jas balalarǵa ata-analar Islamnyń negizgi ustanymdaryn durys baǵytta úıretýi kerek. Uıadan ushpaı jatyp onyń qanatyn otbasynda qataıtý mańyzdy. Sebebi, syrtta onyń rýhanı qajettiligine jaýap berýshi túrli din aǵymdary torlap júredi. Solardyń tuzaǵyna túsip qalmas úshin bastapqy ımýnıtetti otbasynda kúsheıtip alý kerek.

Jalǵas Asqatuly, dintanýshy

«Qamshy» silteıdi

Pikir aıtý

Pikir qaldyrýshynyń tirkelýi mindetti. KİRÝ / TİRKELÝ


    1
    Tramp erekshe tabynýshysymen kezdesti
    22/05 03:58 0 78
    2
    10 jyl: "Muhtar Jákishev óz balalaryna qajet..."
    22/05 03:23 0 96
    3
    "Qurbaqa jegizý" tásili: ózińe unamaıtyn isten qalaı nátıje shyǵarýǵa bolady?
    22/05 02:07 0 96
    Orta eseppen 2,5 mln teńge jalaqy tóleıtin qalany bilesiz be?
    22/05 01:48 0 149
    Zelenskıı Reseımen birge referendým ótkizýge daıyn
    22/05 01:47 0 235

    Tanystyrylǵandar

    Toqaev vs Qosanov: Marǵulan Seısembaı tańdaýdyń 4 jolyn aıtty
    Toqaev vs Qosanov: Marǵulan Seısembaı tańdaýdyń 4 jolyn aıtty
    Toqaev vs Qosanov: Marǵulan Seısembaı tańdaýdyń 4 jolyn aıtty
    Dostar, kóptegen adamdardyń suraqtaryna jaýap berý úshin men myna saılaý naýqany jóninde kishigirim taldaý jasadym.
    Aýdıo tyńdaý
    17/05/2019 15:00 0 2976
    "Balalardy óltirýdi doǵaryńdar!"
    "Balalardy óltirýdi doǵaryńdar!"
    "Balalardy óltirýdi doǵaryńdar!"
    Qudaıdan qoryqsańdar etti!
    Aýdıo tyńdaý
    17/05/2019 16:56 0 549
    Aty shýly atyraýlyq polıseı attan túse me?
    Aty shýly atyraýlyq polıseı attan túse me?
    Aty shýly atyraýlyq polıseı attan túse me?
    Aıan Dúısembaevty qyzmetten bosatýdy surady
    Aýdıo tyńdaý
    17/05/2019 18:32 0 1037
    Ýádesinde turý úshin lombardqa dúnıe-múlkin salǵan kandıdat kim?
    Ýádesinde turý úshin lombardqa dúnıe-múlkin salǵan kandıdat kim?
    Ýádesinde turý úshin lombardqa dúnıe-múlkin salǵan kandıdat kim?
    Qazir "kandıdat qatarly" úgit-nasıhat naýqanynda jumys jasaýda.
    Aýdıo tyńdaý
    18/05/2019 02:54 0 1504
    Qazaqstandaǵy jalǵyz kallıgraf – Asylbek Orynbasarov (suhbat, foto)
    Qazaqstandaǵy jalǵyz kallıgraf – Asylbek Orynbasarov (suhbat, foto)
    Qazaqstandaǵy jalǵyz kallıgraf – Asylbek Orynbasarov (suhbat, foto)
    Protezderimen, tipti qylqalamdy aýzyna qystyryp qoıyp kórkem jazý jazatyn eki qoly joq sheberlerdi de kórgenmin.
    Aýdıo tyńdaý
    19/05/2019 17:50 1 745
    Arnold Shvarseneggerge shabýyl jasaǵan kim? (vıdeo)
    Arnold Shvarseneggerge shabýyl jasaǵan kim? (vıdeo)
    Arnold Shvarseneggerge shabýyl jasaǵan kim? (vıdeo)
    Belgisiz er adam akterdiń arqasynan eki aıaqpen tepken
    Aýdıo tyńdaý
    19/05/2019 18:11 0 841
    Qarǵys alý qanshalyqty qaýipti?
    Qarǵys alý qanshalyqty qaýipti?
    Qarǵys alý qanshalyqty qaýipti?
    "Múminge laǵnet aıtý ony óltirýmen teń",- dep aıtylǵan
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 02:45 0 804
    "Qosanovty debatqa shaqyramyn" (vıdeo)
    "Qosanovty debatqa shaqyramyn" (vıdeo)
    "Qosanovty debatqa shaqyramyn" (vıdeo)
    Saılaýǵa qatysyp jatqan jeti kandıdattyń altaýyn "bıliktiń qoldan jasaǵan qýyrshaǵyna" teńegen.
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 03:42 0 4131
    "Aýzyńdy jap deıtin": Sırıadan kelgen áıel sumdyq jaıttar týraly aıtty (vıdeo)
    "Aýzyńdy jap deıtin": Sırıadan kelgen áıel sumdyq jaıttar týraly aıtty (vıdeo)
    "Aýzyńdy jap deıtin": Sırıadan kelgen áıel sumdyq jaıttar týraly aıtty (vıdeo)
    Qazirgi tańda psıhologtarmen dárigerlerdiń baqylaýynda.
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 11:20 0 4097
    "Bizdi paıdalandy": Erjan Maksımniń anasy málimdeme jasady (vıdeo)
    "Bizdi paıdalandy": Erjan Maksımniń anasy málimdeme jasady (vıdeo)
    "Bizdi paıdalandy": Erjan Maksımniń anasy málimdeme jasady (vıdeo)
    Al anasy bul sózdiń ekinshi maǵynasy baryn keıin bilgenin aıtty.
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 13:00 0 1432
    Psevdosalafızmmen kúreste ıslamdy jaqsy biletin tarıhshylardy alǵa shyǵarý kerek!
    Psevdosalafızmmen kúreste ıslamdy jaqsy biletin tarıhshylardy alǵa shyǵarý kerek!
    Psevdosalafızmmen kúreste ıslamdy jaqsy biletin tarıhshylardy alǵa shyǵarý kerek!
    Qatelesýdiń bári tanymnyń durys bolaýynan kelip shyǵady.
    Aýdıo tyńdaý
    20/05/2019 14:16 0 106
    Dollar quny quldılap barady
    Dollar quny quldılap barady
    Dollar quny quldılap barady
    Dollar quny kúnnen kúnge tómendemek
    Aýdıo tyńdaý
    21/05/2019 13:55 0 1971
    "Zelenskıı Toqaevtan úlgi aldy" degen vıdeo tarady
    "Zelenskıı Toqaevtan úlgi aldy" degen vıdeo tarady
    "Zelenskıı Toqaevtan úlgi aldy" degen vıdeo tarady
    Barlyǵy Ýkraınadaǵydaı bolǵanyn qalaıdy, biraq Ýkraına Qazaqstandaǵydaı jasap jatyr
    Aýdıo tyńdaý
    21/05/2019 14:02 0 969
    XYZ  - urpaqtar teorıasy. Qazir qaı býynnyń ókili belsendi?
    XYZ - urpaqtar teorıasy. Qazir qaı býynnyń ókili belsendi?
    XYZ - urpaqtar teorıasy. Qazir qaı býynnyń ókili belsendi?
    1991 jyly  AQSH  zertteýshileri  Nıl Gov pen Ýılám Shtraýs alǵash ret jas aıyrmashylyqtarynyń erekshelikteri týraly aıtty.
    Aýdıo tyńdaý
    21/05/2019 15:46 0 145
    Áıel ólimine sebep bolǵan molda týraly QMDB pikir bildirdi
    Áıel ólimine sebep bolǵan molda týraly QMDB pikir bildirdi
    Áıel ólimine sebep bolǵan molda týraly QMDB pikir bildirdi
    QMDB zına jasaǵan "ımamǵa" qatysty málimdeme jasady.
    21/05/2019 21:15 0 3471