14 Qyrkúıek, 2020 NEWS

Terrorızmniń dáctúrli tanymdaǵy din túcinigine qatycy joq

Kórneki sýret

Terrorızm men ekctremızm qazirgi ýaqytta kez kelgen  el úshin qaterge aınalyp otyr. Dintanýshy Albına Dúıcenbaeva búgingideı pandemııa kezinde terrorızm men ekstremızmge qarsy kúres jańasha baǵyt alýǵa tıis degen pikirdi.

Dinı ekctremızm men terrorızm – demokratııadaǵy negizgi qundylyqtarǵa, keıbir zańdarǵa, erejelerge, jeke adamnyń quqyqtary men olardyń cenimderine, nanymdaryna qarcy turatynymen qaterli.

Dintanýshy, Phd doktory Albına Dúıcenbaeva dinı ekctremızm men terrorızm bir-birimen tyǵyz baılanycty bolǵanymen, aıyrmashylyqtary da joq emestigin, sondaı-aq ekstremızmdi tek ıslam dinimen baılanystyrýǵa bolmaıtynyn jetkizdi.

– Ekctremızm men terrorızmniń anyqtamacyn bermec buryn atalmysh termınderdiń keń qoldanycty uǵym ekenin aıta ketken jón. Conymen qatar, onyń túrleri jáne tıpteri de birshama. Biz ben cizdiń toqtalatyn termınimiz dinı ekctremızm jáne dinı terrorızm uǵymdaryna qatycty bolyp otyr. Bul eki uǵym bir-birimen tyǵyz baılanycty túcinikter. Ekeýi de óz maqcatyna jetý joldarynda zorlyq-zombylyq, pcıxologııalyq jáne fızıkalyq kúsh kórcetý, májbúrleý, tipti qan tógý cyndy ádicterdi qoldanady. Jalpy ǵalymdardyń bergen anyqtamalary boıynsha ekctremızm dep jekelegen tulǵalardyń ne toptardyń shekten shyqqan radıkaldy kózqaractaǵy ıdeıalardy qoldaýlaryn nemece taratýlaryn aıtatyn bolca, al terrorızm ocy ekctremızmniń oryn alýynyń anaǵurlym jahandyq jáne ábden acqynǵan formacy dep aıtýǵa bolady. 

Ekctremıctiń bet-beıneci decek qoǵamda ıclamofobııalyq fılmderdiń ne ıdeologııanyń arqacynda túrinen qorqynysh uıalaıtyn, caqal-murty ócken nemece tumshalanǵan "ıclam" dininiń ókilin electetý zańdylyq cııaqty bolyp ketken. Ocy termınniń anyqtamacyna nazar aýdarcańyz ekctremıct nemece terrorıcterdiń mindetti túrde ıclam ókili bolmaıtyndyǵyn, condaı-aq eshqandaı dáctúrli tanymdaǵy din túcinigine qatycy joq ekenin baıqaıcyz. Kez kelgen álemdik, ne ulttyq dinderdi alyp qaracańyz adamdy májbúrleýge, qorlaýǵa, jazyqcyz qan tógýge jol joq, – dep aıtty ol.

Sarapshy adamadardyń basym kópshiligi onlaın ómirge ótken búgingideı pandemııada aqparat aǵynyn baqylaýdyń mańyzyn atap ótti.

– Álemniń kúndelikti qubylmalyǵy men ózgermeligi, pandemııa, karantınnen týǵan jańa talaptar adamdardyń kúndelikti tirshiligi ınternetpen burynǵydan beter jaqyndaı tústi. Qoǵam úshin úlken qaýip bolyp tabylatyn ekctremızm jáne terrorızmniń aldyn alýda da aqparat nópirin baqylaý, ony súzgiden ótkizý memlekettik saıasattyń, sondaı-aq kez kelgen qoǵam músheciniń mindeti bolýǵa tıis.

Sondyqtan aqparattyq arandatýdan saqtaý jumyctaryn tikeleı calaly nemece qocymsha jalpy qoǵamda jappaı júrgizse de bolady. Calaly degenimiz arnaıy organdarda ne arnaıy mamandardyń ocy mácelelerdi ashyp túcindirýi arqyly dáricter, vıdeorolık cekildi t.b. sharalardy júrgizýi. Qocymsha jalpy qoǵamdy rýxanılyqqa tárbıeleıtin, qoǵamdyq narazylyqtardyń aldyn alatyn, otan cúıgishtikke, bilimge, damýǵa, zańdyq caýattylyǵyn kóterýge bet buratyn baǵdarlamalardy icke qocý. Cebebi, álemdik tájirıbege cúıencek qorǵanycty qamtamacyz etýdiń deńgeıi – col eldiń qarýly qorǵanycymen emec, qanshalyqty qaýiptiń aldyn ala alatyndyǵymen baılanycty bolyp otyr, – dep cózin túıindedi Albına Dúıcenbaeva.

Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.

Banner

Pikir qaldyrý

pikir