20 Qarasha, 2019 NEWS

Reseıdiń salyq saıasatyna kóndige bersek, qymbatshylyq qysa beredi

Keshe Belarýs eliniń úkimet músheleri Reseıdiń ustanyp otyrǵan salyq saıasatynan el bıýdjeti 1 mlrd dollar shyǵyn kórgenin alǵa tartty. «Ony qaıta túzý kerek» deıdi Aleksandr Lýkashenka.

Bul rette Belarýs eliniń basshysy «Biz Reseımen Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa birikken tusta birqatar salyqtyq jeńildikterge ıe bolamyz dep keliskenbiz. Bul arada bir salada salyqtyq jeńildikter bolǵanmen, endi bir salada kerisinshe, jeńildikter qarastyrylmaǵan. Osynyń saldarynan qazirgi ýaqytta bizdiń eldiń bıýdjeti shyǵyn kórdi. Biz Reseıden aldaǵy ýaqytta Belarýs arqyly ótetin munaı eksportynan túsetin salyqty túgel belarýs eliniń enshisine qaldyrýdy suraımyz. Osylaı munaıdan túsetin baj salyǵyn bólispeı, ózimizde qaldyratyn bolsaq, salyqtyq shyǵyndardyń qaıtarymy bolar edi» dedi.

Belarýster Reseıge osyndaı usynysty kese-kóldeneń tartyp otyr. Al bul rette Qazaqstanǵa qaıtpek kerek?

Ekonomıka ǵylymynyń doktory Jumadilda Baıahmetov, Qazaqstanǵa da birqatar salyqtyq jeńildikter suraýǵa týra kelip otyrǵanyn alǵa tartty.

«Reseıge 2015 jyldan beri Ýkraınamen araqatynasy shıelenisip, tus-tustan sanksııalar salyndy. Qazir ekonomıkasy ájepteýir álsiregen Reseı ekonomıkalyq reıtıngin joǵaltyp almaýy salyq saıasatynan paıda tabýǵa bel sheship kirisip ketti. Osyǵan oraı Reseı ımport-eksport salyǵyna ózgerister engizdi. Salyqtyń birqatar túrin qymbattatty. Import-eksport aınalymyna qatysty salyq túrlerin qymbattatý Keden aıasyna birikken elderge keri áser etedi. Ásirese, bul ónim almasý jaǵyna keri áser etedi. Salyqty qymbat tólegen óndirisshiler taýar baǵasyn da aspandata beretin bolady. Endigi kezekte bizge Reseı aıasynda arzan ımport tasymaldaý da qıyndaı túsedi. Sondyqtan bizge de óz tarapymyzdan salyq saıasatyna qatysty Reseıge usynysymyzdy bildirgen jón», – dedi ekonomıst ǵalym Jumadilda Baıahmetov.

Jumadilda Baıahmetov Reseıdiń salyq saıasatyna qatysty ustanǵan tarıfterimen kelise bermeý kerektigin ashyp aıtyp otyr. Mamannyń baıyptaýynsha, kedendik salyqtyń 72 paıyzy Reseıdiń tarıfterine negizdelgen. Al qalǵan 28 paıyzy Qazaqstan men Belarýs eliniń úlesine qalady. «Salyqtan túsetin túsimniń basym bóligi Reseıdiń enshisinde qalyp otyr. Kedendik Odaqqa birikkennen keıin eksport-ımport tasymalynda ortaq salyq júıesi engizilgen. Bul jerde Reseı ekonomıkasynyń sheńberi keń. Olardyń naryǵy úlken. Salyqtyq túsimniń basym bóligi Reseıge túsedi de, al Qazaqstan men Belarýske salyqtan túsetin túsim óte az. Belarýster sondyqtan «elimizdi basyp ótip eksportqa ketetin munaı salyǵy bóliske salynbaı túgeldeı ózimizde qalsyn» dep otyr. Jalpy, Reseıdiń salyq saıasatyna qatysty ustanǵan tarıfterimen kelise bermeý kerek. Bul rette ózindik usynystarymyzdy aıta bilgen abzal», – deıdi Jumadilda Baıahmetov.

Osylaısha salyqtan túsetin túsim Reseıge ǵana tıimdi bolyp otyr.

Bul rette ekonomıst-ǵalym Beısenbek Zııabekeov:

«Biz qazirde temirjol, gaz, janar-jaǵarmaı, azyq-túlik baǵasyn aýyzdyqtaı almaı otyrmyz. Munyń barlyǵy salyq saıasatymen tyǵyz baılanysty. Mysaly, Reseıdiń tarıfterimen ilesemiz dep biz otandyq óndirisshilerge salmaq salyp otyrmyz. Eksport-ımport qarym-qatynasynda salyqty ósirgen saıyn otandyq kásipkerler salyqqa tólegen aqshasyn aqtaý usynǵan ónimderiniń baǵasyn qymbatta beredi. Salyqty ósirý iskerlik belsendilikke, ónim óndirýshilerdiń shyǵyndaryn eseleýge tikeleı keri áser etedi. Sondyqtan osy máseleni oılanýymyz kerek», – deıdi.

Jalpy, Odaq aıasynda salyqtyń túrin qymbattatýdyń astarynda birshama máseleler qordalanyp qalatyny daýsyz. Beısenbek Zııabekov osyǵan baılanysty «bolashaqta ınflıasııany tipten aýyzdyqtaı almaı qalýymyz ábden múmkin. Sondyqtan otandyq kásipkerlerge ishki naryqta salyqtyq jeńildikter qarastyrǵanymyz jón» dep otyr.

Qarlyǵash Zaryqhanqyzy

Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.

Banner

Pikir qaldyrý

pikir