• USD 389.52
  • EUR 429.21
  • RUB 6.07
  • CNY 54.94
08 Jeltoqsan, 02:22:14
Qazaqstan Ýkraınanyń saýda naryǵyna alańdaýly

14 Qazan, 2019 Aımaqtar

Ǵalymdar Aqtóbe qalashyǵyn Balasaǵunmen baılanystyrady

Shý aýdanynyń Aqtóbe aýyly mańyndaǵy Aqsý ózeniniń jaǵasynda ornalasqan Aqtóbe qalashyǵy 2014 jyly IýNESKO-nyń Búkilálemdik mádenı muralar tizimine alynsa, 2017 jyly «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» jobasy boıynsha Qazaqstannyń óńirlik qasıetti nysandardyń tizimine endi, dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi. 

Jalpy Shý óńiri ejelgi dáýirden adamzat balasy úshin otyryqshy sharýashylyq pen qala mádenıeti jaqsy damyǵan aımaq retinde tanymal. Tarıh ǵylymy úshin atalǵan aýdandaǵy irili usaqty qalalar belgili. Sonyń biri Aqtóbe qalashyǵy. Orta Azııadaǵy qala salý mádenıetine saı úsh bólikten turatyn Aqtóbe qalashyǵyn uzyndyǵy 25 shaqyrym bolatyn 4 qatardan turatyn qabyrǵalar qorshaıdy. Bul qabyrǵalar qamal qyzmetin atqardy. Orta ǵasyrdaǵy qala mádenıetin zertteýshiler Aqtóbe qalashyǵyn Batys Túrik qaǵanatynyń astanasy retinde tanylǵan Balasaǵun qalasynyń orny degen tujyrym jasaıdy

Balasaǵun qalasynyń ornalasqan jeri jaıynda ál-Horezmı, ál-Bırýnı, ál-Maǵdısı, Mahmýd Qashǵarı syndy arab, túrik ǵalymdarynyń eńbekterinde baıandalady. Atalǵan jazba derekterge súıenip, otandyq tarıhshylar Aqtóbe qalashyǵy Orta Azııaǵa aty májhúr Júsip Balasaǵunnyń kindik qany tamǵan Balasaǵun qalasy bolýy múmkin degen tujyrymdy naqtylaı túsedi. Oǵan qosa el aýzynda osy qalashyqtyń tarıhy baıandalatyn altyn tájdi aıdaharǵa, qasıetti láılek qustarǵa, aq túıege, sý qubyry men jer asty jolyna qatysty ańyz – áńgimeler de aıtylady. Aqtóbege qatysty aıtylatyn ańyzdardyń birinde bul qalashyqty óz dáýirinde ǵulama ǵalym bılepti. Shartarapty aralap, ǵylymnyń túrli salalaryn jetik meńgergen bıleýshi kezekti bir saparynan orala sala ustalarǵa qaladan meshit, monsha kitaphana salýǵa laıyqty oryn izdeýdi buıyrypty.Keıinnen ustalardyń tańdaýymen han saraıynyń ár qıyrynan salynǵan bul oryndar sol dáýirdegi qaǵanattaǵy kitap qory eń baı kitaphana, eń úlken meshit jáne monsha bolǵan kórinedi.

HIH ǵasyrdyń sońynan belgili reseılik shyǵystanýshylar júrgizilip kele jatqan ǵylymı zertteý jumystary nátıjesinde Aqtóbe qalashyǵynyń ÚI-HIII ǵasyrlar aralyǵynda ómir súrgeni anyqtaldy. Arheologtar álgi ańyzda aıtylatyn monsha ornymen birge qamaldar, munaralar, saltanatty saraılar kesheni, qaqpa, sheberhana syndy eski qurylystyń qaldyqtaryn ashyp aldy.

Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.

Banner

Pikir qaldyrý

pikir