• USD 389.52
  • EUR 429.21
  • RUB 6.07
  • CNY 54.94
15 Qazan, 15:59:01
Saılaý qarsańynda "joǵalyp ketken" akter Shrı-Lankadan sálem joldady (vıdeo)

01 Qazan, 2019 Aımaqtar

Jambyl oblysynda О́tegen batyrdy eske alýǵa arnalǵan as ótti

XVIII ǵasyr – qazaq halqy úshin aýmaly-tókpeli kezeńderdiń biri. Tarıhı derekterge súıensek, dál osy júz jyldyqta qazaq halqy óziniń tarıhyndaǵy eń aýyr kezeńderdiń birin bastan keshirdi. Tarıh betterinde "Aqtanban shubyryndy, Alqakól sulama" dep atalǵan qazaq halqynyń jońǵarlardan jeńilip, bosyp ketý  dál osy XVIII ǵasyrdyń alǵashqy shıreginde oryn alǵan. Osy jaýgershilik zamanda qazaqtyń talaı batyrlarynyń dańqy shyǵyp, esimderi búginge deıin el aýzynda júr. Sondaı batyrlardyń biri – О́tegen О́teǵululy. 

1699 jyly týǵan О́tegen batyrdyń bıyl 320 jyldyǵy. Osyǵan oraı, Jambyl oblysy Qordaı aýdanynda batyrdy eske alý asy keń kólemde atalyp ótti. Ony sol aýdandaǵy batyrdyń atymen atalǵan aýyldyń turǵyndary – О́tegen batyrdyń urpaqtary uıymdastyrdy. 

Batyrdy eske alýǵa arnalǵan as-jıyn aldymen eldiń birqatar óńirinen kelgen qonaqtardyń aýdan ortalyǵynda ornalasqan batyr eskertkishiniń aldyna gúl shoqtaryn qoıyp, rýhyna taǵzym etýden bastaldy.

ýkrp

Sondan keıin О́tegen batyr atyndaǵy aýdandyq mádenıet úıinde saltanatty jıyn ótti. Jıyn barysynda jınalǵan kópshilik О́tegen batyrdyń Abylaı hannan estelikke alǵan shubar tegenesinen dám aýyz tıdi.

var

Búginde bul tegene batyrdyń segizinshi urpaǵy Baqytjan Bekbatyrovtyń qolynda saqtaýly eken. Batyr taǵylymyna arnalǵan jıynda belgili jazýshy Maral Ysqaqbaı sóz alyp, О́tegen batyr ómirine toqtaldy. 

– О́tegen  О́teǵululy 1699 jyly Shý  ózeniniń boıynda,   Izendi  degen  jerde dúnıege  kelgen.  Jastaıynan Ile  mataılyq Taýasar  bıdiń  balasy Qazybekpen  birge Buhara, Samarhan, Sham, Baǵdat, Ystambol, Romǵa  baryp toǵyz  jyl oqyp oralady. О́tegen  Tóle  bıden  bata alyp, Abylaı  hannyń  oń   tizesin  basqan  batyrlarynyń  biri. Qazaq  jerin jońǵar  basqynshylarynan  azat etý jolynda  Túrkistan,  Tashkent mańyndaǵy keskilesken urystarǵa, Ańyraqaı  shaıqasyna  qatysty. Qalmaqtyń  Bothıshar, Saban Taıshyq   syndy belgili batyrlaryn  jekpe-jekte jer  jastandyryp, qazaq áskeriniń  dańqty  qolbasshylarynyń  biri  boldy, –dedi Maral Ysqaqbaı.
   
Jıynda  sondaı-aq, Qazaqstannyń  eńbek  sińirgen  dárigeri, belgil mesenat Músilim Daıyrbekov, Almaty  oblysynan  qonaqtardy  bastap kelgen Ile  aýdany  ákiminiń orynbasary Almasbek  Sátibaev, Ile aýdany  ardagerler  keńesiniń tóraǵasy Ámze Áldibekuly, Taraz  qalasy ákiminiń orynbasary Kenjebek  Oljabaı  jáne  basqalary sóz alyp, batyrlyq pen  eldikti áspetteýdiń  jas urpaqqa patrıottyq  tárbıe  berýdegi  mańyzdylyǵyn atap kórsetti. Músilim Daıyrbekov Almaty qalasyndaǵy burynǵy Mate Zalka kóshesin О́tegen batyrdyń atyna qalaı bergizgeni týraly aıtty. Jıyn sońynda "Múıizdi  О́tegenniń  múıizdi  urpaqtary" atty  kitaptyń tusaýkeseri  ótti. 
apr
 
Tarıhı derekter boıynsha, О́tegen batyr 74 jasynda Ile boıynda ómirden ótip, sol óńirde jerlengen. Keıinnen О́tegenniń Qordaı aýdanyndaǵy urpaqtary Qapshaǵaı sý qoımasynyń salýyna baılanysty batyrdyń súıegin 1973 jyly Qordaıdaǵy О́tegen aýylyna alyp kelgen.  Al 1999 jyly batyrdyń úsh ǵasyrlyq toıy respýblıkalyq deńgeıde atalyp ótip, basyna kesene turǵyzylǵan. Jıynnan soń jınalǵan jurtshylyq batyrdyń sol kesenesine baryp, quran baǵyshtady. Ary qaraı batyrdy eske alý asy osy kesene ornalasqan О́tegen aýylynda balýandar básekesi, ulttyq at sporty oıyndarymen jalǵasty.
 
Aldymen aýyl  meshiti  mańyndaǵy boz  kilemde elge tanymal balýandardyń básekesi ótti.  "Túıe balýan" ataný úshin 28 balýan ózara beldesti. Olardyń arasynan irikteýden irkilmeı ótken tórt balýan juldeli oryndarǵa talasty.  Úshinshi oryn úshin bolǵan kúreste 2016 jyly "Qazaqstan barysy" týrnırinde qola júlde alǵan tarazdyq  Aıbol Aıtbek ótken  jyly "Almaty barysy" atanǵan Dáýren Nuralınovtan  basym  tústi. Al aqtyq synda tarazdyq tájirıbeli balýan Dáýlethan Jaqyp 2017 jyly "Qazaqstan  barysy" atanǵan qyzylordalyq Elaman  Erǵalıevti merziminen buryn jeńip, bas júldege tigilgen "Lada Granta"  avtokóligin utyp aldy. 
ýıkp
 
Sodan keıin aýyl syrtyndaǵy atshabarda ulttyq at sporty oıyndary ótti. Aldymen bilekti de, júrekti taqymy tastaı balýandar aýdaryspaqtan synǵa tústi. Bul básekede júldeli úshinshi oryndy Dáýlet Erejepov ıelense, ekinshi oryndy Nurjigit Ámzıev jeńip aldy. Al at qarsylasynyń barlyǵyn at ústinen aýdaryp tastaǵan belgili balýan Danııar Smaılov jarystyń jeńimpazy atandy. Aýdaryspaq básekesi bite sala, aýyzymen qus tistegen júrikterdiń básekesi – báıge bastaldy. Aldymen 65 qunan qatysqan 15 shaqyrymdyq báıge ótti. Bul báıgede Álinur Nazarbaevtyń (Almaty oblysy Qarasaı aýdany) "Baqtory" atty qunany birinshi kelip, bas báıge tigilgen "Lada" avtokóligin utty. Odan bólek, alǵashqy oryndardan kóringen alty qunanǵa júlde berildi. Odan deıin 21 shaqyrymdyq top báıgede Merhat Bulǵynovtyń Qazaqstanǵa tanymal tulpary "Murager" máre syzyǵyn birinshi kesip, at ıesi "Nıva" avtokóligin ıelendi. Báıgeniń bul túrinde de jeti júırikke júlde berildi. Al 33  shaqyrymdyq  alaman  báıgede  Almaty oblysy Qarasaı  aýdanynan Álnur Nazarbaevtyń ataqty  júırigi "Úshqońyr" aldyna  at salmaı  kelip, ıesine "Toıota Haılıýks"  kóligin  mingizdi. Ekinshi  kelgen  "Aqmonshaq" atty sáıgúliktiń ıesi Murat Qozybaev «Nıva» avtokóligin oljalady. Almanda úzdik shyqqan toǵyz arǵymaqqa júlde berildi. 
 
vpa
 
♦Oqı otyryńyz: О́r О́tegen, Er О́tegen

Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.

Banner

Pikir qaldyrý

pikir