• USD 378.65
  • EUR 430.07
  • RUB 6
  • CNY 55.1
19 Qyrkúıek, 03:00:02
Shashyrap júrgen qazaqty búgin kóshirip almasaq, erteń joǵaltyp alýymyz múmkin

27 Tamyz, 2019 Áleýmet

Bizge týrıstik polısııadan buryn, "týalet" kerek

Jylý, jaryq, sý, jol sııaqty dárethanalar da ınfraqurylymnyń bir bóligi. Ony jolǵa qoıý memlekettiń halyq aldyndaǵy mindeti.

О́tken demalysta eldiń shyǵysyna, dálirek aıtqanda Zaısan qalasyna jol tústi. Zaısan kórse kóz toıarlyqtaı ádemi qalashyq eken. Jasyl jelekke oranǵan shaǵyn shahardyń ásirese muntazdaı tazalyǵy erekshe qýantty. Al Zaısanǵa deıingi kórinister týraly olaı dep aıtýǵa aýyz barmaıdy. Jol boıynda ájethananyń joqtyǵy, barynyń óziniń jıirkenishti jaǵdaıy, kólik toqtaıtyn oryndardyń, dúkenderdiń janynyń qoqysqa toly kúıi kóńilge qaıaý, júrekke kirbiń túsiredi. Bul – biz kórgen Almaty, Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń ǵana emes, bútindeı bir eldiń basyndaǵy problema.

Teginde maıda-shúıde bolyp kóringen qoǵamdyq dárethana, onyń tazalyǵy memleket órkenıettiliginiń deńgeıin op-ońaı kórsete alady. О́zimizdi qalaıda moıyndatýǵa tyrysyp júrgen batysta órkenıet degenińiz pafostyq, popýlıstik ıdeıalardan buryn, kúndelikti ómirdiń hal-ahýalymen ólshenetinin, halyqqa yńǵaılylyq qaǵıdaty basty orynǵa qoıylǵanyn umyta beremiz. Sony biz de ustansaq qanekı?! Joq bizge qurǵaq sózben "máńgilik elge" talpyný mańyzdy. "Týalettiń" túıinin sheshýdiń ornyna týrıstik polısııa quramyz.

Týrıstik ınfraqurylymnyń negizin quraıtyn dárethana máselesi bir jaǵynan úkimettiń azamattarǵa, sheteldik týrısterge degen nemketti kózqarasty bildire me dep qalasyń. Áıtpese, jol boıynda qajetin ótegisi kelgen adamǵa saı-salany, buta-butany jaǵalatyp qoıýyn qalaı jorýǵa bolady? Jóndeýden ótken avtojoldardyń boıyndaǵy dárethanalardyń jaǵdaıy da syn kótermeıdi. Sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptar týraly aıtýdyń ózi artyq. Aýzy-murnyna tolyp turǵan bundaı oryndarda dáret syndyrýdan góri adamdar baıaǵysha buta-butany jaǵalaýdy jón kóredi.

foto

Ájethanamen qatar jol boıynda qoqys tastaıtyn oryndardyń joqtyǵy da asa ózekti. "О́z jerimizdi, ózimiz lastamaıyq" dep qoqysty jınap, arnaýly orynǵa aparatyndaı sana qas qylǵandaı áli kóbimizde aqsap, mesheýlik tóbeden tópelep tur. Sondyqtan bul máseleler qatar sheshilýi tıis. Iаǵnı ájethanalar mańynda qoqys tastaıtyn jáshiktiń bolýy mindetti.

Dárethanalar salý istiń basy ǵana. Onymen sharýa bitpeıdi. Onyń kútimi, tazalyǵy bar. Sý jańa orynnyń ózi kútim kórmese qaıtadan qazirgi ájethanalar deńgeıine túsip ketýi qysqa ýaqytta "oryndalatyn sharýa". Bul máseleniń jergilikti bıliktiń qaramaǵynda bolýy qandaı jaǵdaıǵa ákelgenin kórip otyrmyz. Sondyqtan iske jeke kásipkerlikti tartý qajettili ózinen ózi belgili bolyp shyǵa keldi. Bul rette naqty usynystar joq emes. Úkimet solarǵa endi den qoıa bastaǵan sııaqty.

Osy oraıda bizdegi bir jaǵymsyz ádetti aıta ketken oryndy bolar. Is ornynan qozǵalý úshin, ıa máselege kóńil bóliný úshin mindetti túrde oǵan sebepker bolatyndaı oqys oqıǵa tirkelýi kerek. Nemese bireý bas bolyp aıtyp, ony kópshilik qostap, synǵa ilingen soń baryp qana áreket bastalady. Ájethana máselesinde de sondaı. Baıaǵydan belgili túıitkilge úkimet Marǵulan Seısembaı, Muhtar Taıjan sekildi qoǵam belsendileri feısbýk áleýmettik jelisinde jaza bastaǵan soń ǵana kóńil bóle bastady.

Muhtar Taıjannyń aıtýynsha, elge kemi 2 myń dárethana qajet. Onyń 1 myńy avtokólik joldarynyń mańyna, taǵy 1 myńy týrıstik marshrýttar men nysandarǵa qoıylýy tıis.

Osy sıfrlar jarym-jartylaı basshylyqqa alyndy ma, áıteýir úkimet kóktemde 2019-2025 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlama jasaqtaǵanyn málimdedi. Ol boıynsha eldegi tanymal on týrıstik oryn boıynsha 1 myń ájethana salynbaq. Búginde jumys kartasy ázirlený ústinde eken. Jobany Mádenıet jáne sport mınıstrligi men Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi birlesip júzege asyrmaq. Joba memlekettik-jekemenshik áriptestik negizinde jumys jasaıdy dep kútilýde.

Joǵaryda atalǵan qoǵam belsendileriniń aıtyp júrgeni de osy – memlekettik-jekemenshik áriptestik. Memleket qajetti zattardy satyp alyp, ornatady. Jeke fırmalar onyń qyzmetine jaýapty. Jýyp-shaıady, kúzetedi. Ol úshin memleketten aqsha alady. Bul bir jaǵynan qanshama jumys oryndaryn ashar edi. "Atalǵan iske qyrýar qarajat ketedi ǵoı" dersiz. Álbette ketedi. Biraq turǵyndardyń jaılylyǵy, eldiń týrıster aldyndaǵy bedeli úshin ol qarjy túk emes. Kerisinshe aqshany jelge ushyrǵandaı áldeneshe ret ımıdjdik jobaǵa ketken qarajat sııaqty emes, bunyń nátıjesi áldeqaıda paıdaly bolmaq. Ári-beriden keıin jylý, jaryq, sý, jol sııaqty dárethanalar da ınfraqurylymnyń bir bóligi. Ony jolǵa qoıý memlekettiń halyq aldyndaǵy mindeti.

Ilmek sózder: qoǵamdyq dárethana

Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.

Banner

Pikir qaldyrý

pikir