100 mıllıonǵa azaıǵan qytaılar shashtaryn julyp jatyr

100 mıllıonǵa azaıǵan qytaılar shashtaryn julyp jatyr
Ⓒqamshy.kz

Qytaılar osylaı dep álemge dabyl qaǵypty. Aspanasty eliniń Demografıalyq ınstıtýtynyń málimdeýinshe, 1965 jyly Qytaıda 1 mıllıard  248 mıllıon halyq bolsa, qazirgi sany  1 mıllıard 172 mıllıon ǵana eken. Osylaısha, halqynyń 100 mıllıonǵa azaıyp ketkenin jer betinen joǵalyp ketýimiz múmkin dep oıbaılap, shashyn julyp jatyr.

Qudaı-aý, bar-joǵy 18 mıllıon halqy bar Qazaqstannyń shyqpaǵan jany eken de. Biz Shymkent turǵyndary bir mıllıonǵa jetip, megopolıs boldy dep dýyldap júrmiz. Al Qytaıdaǵy shaǵyn-shaǵyn qalalarda eń kemi 5 mıllıon halyqtan  turady eken.

Qytaı ekonomıkasynyń ósýi bir jaǵynan jumys qolynyń kóptigine de tikeleı baılanysty. Sol jumys qolynyń kóbisi shet elderge attandyrylǵan. Olar endi qaıtadan óz eline barǵysy kelmeıdi. Onyń ústine Qytaı saıasaty da bul máseleni qoldaıdy: álemdi jaýlaý úshin olardyń ózge memleketterde ósip-órkendeı bergeni tıimdi.

Qytaı HH ǵasyrdy 400 mıllıondyq halyq  sanymen attaǵan eken. Odan bergi bir ǵasyrda  qansha esege óskenin kórip otyrsyz. 1949 jyldan keıin  bılik basyna kelgen  Mao Szedýn  «Kóp halyq – kúshti el» degen uran kótergen. Sol eken,  qytaılar ıtshe kúshiktegen. Mao sol kezde baryp qateleskenin túsingen. Sonsha halyqty iship-jemmen toıyndyrý jaǵyn oılamaǵan eken de.

Maonyń ornyna kelgen Den Sáopın «bir otbasyǵa – bir bala» zańyn engizgen. Sodan qytaılar qyz týsa sharana kezinde óltirip, tek ul týsa ǵana bireýin qaldyryp otyrýǵa májbúr bolǵan. Sol sebepti Qytaıda erkekter sany esepsiz ósip ketip, bir áıelge birneshe erkekten keledi. Onyń ústine bul jaǵdaı halyqtyń qartaıýyna ákelip soqqan, sondyqtan qytaılar   2016 jyly «bir otbasyǵa – bir bala» zańyn  toqtatýǵa   májbúr boldy. Odan beri úsh jyl ótse de demografıalyq dúmpý baıqalmaǵan. Sóıtse, erkek sany esepsiz kóp bolǵandyqtan, qytaı qyzdary baıǵa tıe almaı qalam dep qoryqpaıdy eken de, jastary otyz besten asqansha bulǵańdap júre beredi eken. Otyz beske deıin erkin júrip qalǵan qytaılyqtardyń kóbisi  ary qaraı bala týýdyń ózin kúsh kórip, odan da bóten sábıdi  asyrap alǵandy qup kóretin bolypty. Mine, másele qaıda jatyr?  Qytaılardyń  jer betinen joǵalyp ketemiz dep dabyl qaǵyp jatýy da sondyqtan!

...Al biz jıyrma mıllıonǵa qalaı jetemiz dep jaǵymyzdy taıanyp áli otyrmyz.

«Qamshy» silteıdi

Pikir aıtý

Pikir qaldyrýshynyń tirkelýi mindetti. KİRÝ / TİRKELÝ


    1
    «Qyz alyp qashý» operasıasy nemese «Basyp áketilgen» baqyttylardyń ómiri úlgi emes
    16/01 12:32 0 35
    2
    Denıs Tenniń ólimi: Prokýror sottalýshylardy 20 jylǵa qamaýdy surady
    16/01 11:49 0 111
    3
    229 mıllıon evro. Álemdegi jalaqysy joǵary 10 fýtbolshy
    16/01 11:20 0 126
    Qazaqstandaǵy depozıt qarapaıym halyqqa emes, bankke ǵana tıimdi
    16/01 11:13 0 163
    Esekter ımperıasy hám adamdar patshalyǵy
    16/01 10:15 0 268

    Tanystyrylǵandar

    Dımash bıylǵy jyldyń mamyrynda aqtóbelikterdi qýantpaq
    Dımash bıylǵy jyldyń mamyrynda aqtóbelikterdi qýantpaq
    Dımash bıylǵy jyldyń mamyrynda aqtóbelikterdi qýantpaq
    Dımashtyń tosyn syıy bar...
    Aýdıo tyńdaý
    09/01/2019 17:41 0 1931
    Arba súıregen marqum aqyn ómirinen estelik
    Arba súıregen marqum aqyn ómirinen estelik
    Arba súıregen marqum aqyn ómirinen estelik
    Sábetaı Sypataevtyń kásibi – júkshi. Laqap aty – «Aqyn». Bul jerde onyń «Sábetaı» esimin eshkim bilmeıdi.
    Aýdıo tyńdaý
    10/01/2019 12:48 1 2189
    Kım Chen Ynnyń "jumbaq jary" týraly ne bilemiz? (foto)
    Kım Chen Ynnyń "jumbaq jary" týraly ne bilemiz? (foto)
    Kım Chen Ynnyń "jumbaq jary" týraly ne bilemiz? (foto)
    2012 jylǵa deıin Lı Sol Chjýdi Kım Chen Ynnyń qaryndasy nemese alys týysy dep oılap kelgen.
    Aýdıo tyńdaý
    10/01/2019 13:00 0 4105
    Gıtlerdiń orynbasaryna degen qupıa sezimi
    Gıtlerdiń orynbasaryna degen qupıa sezimi
    Gıtlerdiń orynbasaryna degen qupıa sezimi
    Ol gomoseksýalıs, geterosýksýal, sonymen qatar sosıalıs, ultshyl, er adam ári áıel adam.
    Aýdıo tyńdaý
    10/01/2019 17:26 0 1129
    Meniń jańa ómirim ólim týraly povesten keıin bastaldy
    Meniń jańa ómirim ólim týraly povesten keıin bastaldy
    Meniń jańa ómirim ólim týraly povesten keıin bastaldy
    Maǵan san márte kómektesken kitaptyń muqabasy tozyp ketti. Biraq men úshin onyń orny bólek
    Aýdıo tyńdaý
    11/01/2019 10:23 0 2187
    Kitapjazǵysh prezıdent ash halqyna astyq emes, maqal jınaýdy tapsyrdy
    Kitapjazǵysh prezıdent ash halqyna astyq emes, maqal jınaýdy tapsyrdy
    Kitapjazǵysh prezıdent ash halqyna astyq emes, maqal jınaýdy tapsyrdy
    Dál qazir Túrikmenstanda azyq-túlik tapshylyǵy baıqalady
    Aýdıo tyńdaý
    11/01/2019 13:43 0 3388
    İİ Elızaveta patshaıymnyń erekshe ádetteri
    İİ Elızaveta patshaıymnyń erekshe ádetteri
    İİ Elızaveta patshaıymnyń erekshe ádetteri
    İİ Elızaveta patshaıym 66 jyl el bıleý isinde, 1989 jyldan beri 30 jyl qatarynan tyrnaq boıaýyn qoldanýda rekord ornatqan Brıtanıa bıleýshisi.
    Aýdıo tyńdaý
    11/01/2019 17:35 0 5764
    Kanadadaǵy atystan bir adam zardap shekti
    Kanadadaǵy atystan bir adam zardap shekti
    Kanadadaǵy atystan bir adam zardap shekti
    Oqıǵa 13-qańtarda jergilikti ýaqytpen 16:40-ta bolǵan.
    Aýdıo tyńdaý
    14/01/2019 09:42 0 159
    Prezıdent saılaýy: Tramptyń básekelesi kim?
    Prezıdent saılaýy: Tramptyń básekelesi kim?
    Prezıdent saılaýy: Tramptyń básekelesi kim?
    Gabbard prezıdent Donld Tramppen kúresýge daıyn birneshe demokrat daıyndady.
    Aýdıo tyńdaý
    14/01/2019 14:20 1 691
    Shyraıly shaharlar sýǵa shógip barady – 6 qala  jer betinen joıylýy múmkin
    Shyraıly shaharlar sýǵa shógip barady – 6 qala jer betinen joıylýy múmkin
    Shyraıly shaharlar sýǵa shógip barady – 6 qala jer betinen joıylýy múmkin
    Halyq sanynyń kóptigi men ornalasý tyǵyzdyǵy, alpaýyt ǵımarattar sanynyń artýy qalany tabıǵı apat aldynda sharasyz jaǵdaıǵa qaldyrýy ábden múmkin.
    Aýdıo tyńdaý
    14/01/2019 16:23 0 2734
    Hıjabtaǵy qyz ýnıversıtetten qýyldy (vıdeo)
    Hıjabtaǵy qyz ýnıversıtetten qýyldy (vıdeo)
    Hıjabtaǵy qyz ýnıversıtetten qýyldy (vıdeo)
    Aıta ketsek, ereje boıynsha stýdent qyz joǵary komıssıaǵa shaǵym túsirýge quqyly.
    Aýdıo tyńdaý
    14/01/2019 17:28 0 435
    Atambaev "Qytaıǵa qarsy mıtıń� uıymdastyrdy" dep aıyptaldy
    Atambaev "Qytaıǵa qarsy mıtıń uıymdastyrdy" dep aıyptaldy
    Atambaev "Qytaıǵa qarsy mıtıń uıymdastyrdy" dep aıyptaldy
    Bizdiń saıası qarsylastarymyz jeke qatelikterin eks-prezıdent Almazbek Atambaev pen onyń jaqtastaryna qarsy paıdalanbaq.
    Aýdıo tyńdaý
    15/01/2019 16:27 0 590
    Vanganyń 2019-ǵa boljamy: Adamzat qyryla bastaıdy
    Vanganyń 2019-ǵa boljamy: Adamzat qyryla bastaıdy
    Vanganyń 2019-ǵa boljamy: Adamzat qyryla bastaıdy
    Jalpy Vanga 2019 jyldy sátsizdikke dýshar etetin jyl dep atady.
    Aýdıo tyńdaý
    15/01/2019 17:57 0 1439
    Seýl bes kúnde kók tútinnen  seıildi, al Almaty las aýanyń qushaǵynda áli tur...
    Seýl bes kúnde kók tútinnen seıildi, al Almaty las aýanyń qushaǵynda áli tur...
    Seýl bes kúnde kók tútinnen seıildi, al Almaty las aýanyń qushaǵynda áli tur...
    Taza aýanyń bastyǵy jemqor bolsa kerek, Almatyn áli las aýanyń qushaǵyna kómilip tur.
    Aýdıo tyńdaý
    15/01/2019 20:22 0 954